Prostatit ve Cinsel Hayat: Sertleşme Sorunu, Erken Boşalma ve Ağrılı Boşalma

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Kesin tanı ve tedavi için mutlaka bir üroloji uzmanına başvurunuz.

“Doktor bey, prostatit cinsel hayatımı mahvetti.” Bu cümleyi çok duyuyorum. Hastalarım kasık ağrısından, idrar şikayetlerinden bahsettikten sonra, genellikle bir sessizlik oluyor ve sonra cinsel sorunlarını anlatmaya başlıyorlar. Prostatit ile cinsel fonksiyon arasındaki ilişki tıp literatüründe bile uzun süre göz ardı edildi.

Bu yazıda prostatit ve cinsel hayat ilişkisini tüm boyutlarıyla ele alacağım.

Prostatit Cinsel Fonksiyonu Nasıl Etkiliyor?

Prostat bezi cinsel fonksiyonun merkezinde yer alıyor. Meni sıvısının %20-30’unu üretiyor. Boşalma refleksinde aktif rol oynuyor. Pelvik sinir pleksusu prostatı çevreliyor ve bu sinirler hem ereksiyon hem boşalma kontrolünde görevli.

Prostat iltihaplandığında bu mekanizmaların hepsi etkilenebiliyor.

Araştırmalara göre kronik prostatit/CPPS hastalarının %40-70’inde en az bir cinsel fonksiyon bozukluğu var. Bu oran prostat büyümesi hastalarından bile yüksek. Cinsel şikayetler ağrı ve idrar belirtileri kadar, hatta bazen daha fazla yaşam kalitesini bozuyor.

Sertleşme Sorunu ve Prostatit

Kronik prostatit hastalarında sertleşme sorunu prevalansı %15-40 arasında bildiriliyor. Normal popülasyondan belirgin yüksek.

Peki mekanizma ne?

Pelvik bölgedeki kronik iltihap, ereksiyonu sağlayan nörovasküler yolları etkiliyor. İltihabi mediatörler (sitokinler, prostanoidler) endotel fonksiyonunu bozuyor. Endotel, damar iç duvarını döşeyen hücre tabakası. Nitrik oksit üretimi azalıyor. Nitrik oksit ereksiyonun temel molekülü. Azaldığında sertleşme kalitesi düşüyor.

İkinci mekanizma pelvik taban kas disfonksiyonu. Pelvik taban kasları kronik spazm halindeyse, bu kasların gevşemesi gereken ereksiyon sürecinde sorun oluyor. Bulbospongiyöz ve iskiyokavernöz kaslar normalde ereksiyonu destekliyor ama spazm halinde engelleyebiliyor.

Üçüncü ve belki en güçlü mekanizma psikolojik. Kronik ağrı anksiyete yaratıyor. “Boşalınca acıyacak” korkusu. “Performansım düştü” endişesi. Kaçınma davranışı gelişiyor. Kaçınma süresi uzadıkça performans kaygısı artıyor. Bir hastam “artık eşimle yakınlaşmaktan bile korkuyorum” demişti. Aylardır cinsel ilişkiye girememişlerdi.

Bu üç mekanizma çoğu zaman iç içe geçiyor. Hangisinin ne kadar etkili olduğu hastadan hastaya değişiyor.

Erken Boşalma ve Prostatit

Bu bağlantı çok kritik ve çoğu zaman gözden kaçıyor.

Erken boşalma şikayetiyle gelen her hastada prostatiti sorguluyorum. Neden? Çünkü araştırmalar kronik prostatit hastalarının %26-77’sinde erken boşalma olduğunu gösteriyor. Bu çok geniş bir aralık ama ortalaması bile %40’ın üzerinde.

Mekanizma nispeten anlaşılmış durumda. Prostat iltihabı pelvik sinir ağında hassasiyet artışına (periferal sensitizasyon) yol açıyor. Boşalma refleksinin eşik değeri düşüyor. Normalde yeterli uyaran süresi sonunda tetiklenen boşalma, çok daha erken tetikleniyor.

İkinci bir mekanizma: iltihaplı prostat dokusundan salınan maddeler seminal vezikül ve ejakülatör duktus düz kaslarını erken kasılmaya yatkın hale getiriyor.

Bakın, bu bilgi tedavi için çok değerli. Erken boşalma şikayetiyle gelen bir hastada prostatit saptanırsa ve prostatit tedavi edilirse, erken boşalma da düzelebiliyor. Prostatiti görmezden gelip sadece erken boşalma tedavisi uygulamak yetersiz kalır.

Ağrılı Boşalma: En Spesifik Belirti

Disorgazmi, yani ağrılı boşalma, prostatite en spesifik cinsel belirtilerden biri. Kronik prostatit hastalarının %10-25’inde görülüyor.

Ağrı genellikle boşalma anında veya hemen sonrasında hissediliyor. Yeri: perine, kasık, penis kökü, alt karın. Karakteri: yanma, sızlama, kramp tarzı kasılma. Süresi: saniyelerden dakikalara, bazen saatlere kadar değişebiliyor.

Ağrılı boşalmanın mekanizması: boşalma sırasında prostat düz kası kasılıyor, iltihaplı dokuda bu kasılma ağrıya dönüşüyor. Ejakülatör duktustaki iltihap da boşalma ağrısına katkıda bulunuyor.

Tedavi: prostatit tedavisi ile ağrılı boşalma çoğu hastada düzeliyor. Prostat masajı birikmiş inflamatuar sıvıyı drene ederek ağrıyı azaltabiliyor. Alfa blokerler boşalma sırasındaki düz kas kasılmasını yumuşatabiliyor.

Cinsel İsteksizlik ve Prostatit

Libido kaybı kronik prostatitte yaygın ama en az konuşulan sorun.

Kronik ağrı cinsel isteği bastırıyor. Bu evrimsel bir mekanizma: vücut ağrı varken üreme fonksiyonunu ikincil plana atıyor. Ağrılı boşalma beklentisi de cinsel isteği baskılıyor: “boşalırsam acıyacak” düşüncesi istek duymayı engelliyor.

Uyku bozukluğu (gece idrara kalkma) testosteron üretimini etkileyebiliyor. Testosteron üretiminin büyük kısmı derin uyku fazında gerçekleşiyor. Uyku bölündüğünde testosteron düşebiliyor.

Depresyon ve anksiyete libidoyu düşürüyor. Kronik prostatit hastalarında depresyon prevalansı normal popülasyonun 3-4 katı.

Partner ilişkisi bozuluyor. Cinsel kaçınma partnerde reddedilmişlik hissi yaratıyor. İletişim kopuyor. İlişki stresi artıyor. Bu da libidoyu daha da düşürüyor.

Hemospermi: Menide Kan

Prostatit hastalarında menide kan (hemospermi) görülebiliyor. Meni pembe, kırmızı veya kahverengi renkte olabiliyor.

Korkutucu görünüyor ama çoğu zaman zararsız. Prostatitteki artmış kanlanma ve kılcal damar kırılganlığı nedeniyle oluyor. Genellikle birkaç hafta içinde kendiliğinden düzeliyor.

Ama tekrarlayan hemospermi, özellikle 40 yaş üstü erkeklerde, araştırılmalı. Nadir de olsa mesane veya prostat patolojileri ekarte edilmeli.

Tedavi Yaklaşımı: Cinsel Fonksiyonu Nasıl Düzeltiyoruz?

Prostatit kaynaklı cinsel sorunlarda tedavinin temeli prostatit tedavisidir. İltihap kontrol altına alındığında cinsel fonksiyon çoğu hastada düzeliyor.

Prostatit tedavisi

Bakteriyel formda antibiyotik, CPPS’te multimodal yaklaşım (alfa bloker + prostat masajı + ESWT + pelvik taban rehabilitasyonu + yaşam tarzı). Bu tedaviler prostatit belirtilerini azaltırken cinsel fonksiyonu da paralel iyileştiriyor.

Sertleşme sorununa yönelik tedavi

Prostatit tedavisine rağmen sertleşme sorunu devam ediyorsa, PDE5 inhibitörü grubu ilaçlar eklenebilir. Bu ilaçlar hem ereksiyonu iyileştiriyor hem de prostat kan akımını artırarak anti-inflamatuar etki gösterebiliyor. ESWT hem prostatit hem sertleşme sorununu hedefleyebiliyor.

Erken boşalmaya yönelik tedavi

Prostatit tedavisi ile erken boşalma düzelmezse, davranışsal teknikler (sıkma tekniği, dur-başla yöntemi), pelvik taban egzersizleri ve gerekirse SSRI grubu ilaçlar eklenebilir. Ama önce prostatiti tedavi etmek gerekiyor.

Ağrılı boşalma tedavisi

Prostat masajı + alfa bloker kombinasyonu çoğu hastada etkili. ESWT destekleyici. Sıcak oturma banyosu ilişki öncesi ağrıyı azaltabiliyor.

Psikolojik destek

Performans kaygısı ve cinsel kaçınma gelişmişse, cinsel terapi çok değerli. Partner ile birlikte danışmanlık ilişki dinamiklerini düzeltiyor. Bilişsel davranışçı terapi kaygıyı azaltıyor. Ben hastalarıma gerektiğinde cinsel terapist yönlendirmesi yapıyorum.

Partner İlişkisi ve İletişim

Bu konuyu ayrıca ele almak istiyorum çünkü prostatit tedavisinde partner ilişkisi çoğu zaman ihmal ediliyor.

Erkek ağrı çekiyor, cinsel ilişkiden kaçınıyor. Partner “benden soğudu mu?” diye düşünüyor. İletişim kopuyor. Erkek utancından partnere anlatamıyor. Partner bilmediği için yanlış yorumluyor.

Ben hastalarıma partnerleriyle açık konuşmalarını öneriyorum. “Prostatit denen bir durum var, ağrı yapıyor, tedavi görüyorum” demek bile ilişkiyi rahatlatıyor. Partnerler genellikle anlayışlı oluyor, bilmemek daha çok zarar veriyor.

Tedavi sürecinde cinsel ilişkiyi tamamen durdurmak doğru değil. Ağrılı boşalma varsa ilişki biçimini ayarlamak, penetrasyonsuz yakınlaşmayı korumak, tedavi ilerledikçe kademeli olarak cinsel aktiviteye dönmek daha sağlıklı bir yaklaşım.

Prostatit Tedavisi Sonrası Cinsel İyileşme Süreci

Hastalarım sık soruyor: “Tedavi ne zaman cinsel hayatıma yansıyacak?”

Ağrılı boşalma: prostatit tedavisi başladıktan 2-4 hafta sonra azalmaya başlıyor. 6-8 haftada çoğu hastada belirgin düzelme.

Erken boşalma: prostatit kontrol altına alındıktan 4-8 hafta sonra sürede iyileşme. Tam düzelme 3-6 ay sürebiliyor.

Sertleşme sorunu: fiziksel bileşen prostatit tedavisi ile 4-8 haftada düzelmeye başlıyor. Psikolojik bileşen (performans kaygısı) daha uzun sürebiliyor, bu durumda cinsel terapi desteği hızlandırıcı.

Cinsel isteksizlik: ağrı ve uyku bozukluğu düzeldikçe libido yavaş yavaş geri dönüyor. Testosteron düzeyi düşükse hormonal destek gerekebilir.

Sık Sorulan Sorular

Prostatit ve cinsel hayat arasındaki bağlantı güçlü ve tedavi edilebilir. Erken boşalma, sertleşme sorunu, ağrılı boşalma gibi cinsel şikayetleriniz varsa ve bunlara kasık ağrısı, idrar belirtileri eşlik ediyorsa, prostatit mutlaka araştırılmalı. Cinsel sorunlarınızı doktorunuza anlatmaktan çekinmeyin. Bu bilgi tedavinizin başarısını doğrudan etkiliyor.

Kendinize dikkat edin.

Doç. Dr. Akif Diri
Üroloji Uzmanı

Bu yazı bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir üroloji uzmanına başvurunuz.

Kaynaklar

1. European Association of Urology (EAU) Guidelines on Urological Infections.
2. Liang CZ, et al. The relationship between chronic prostatitis and sexual dysfunction. J Urol. 2004;172(6 Pt 2):2544-7.
3. Shoskes DA, et al. Impact of chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome on sexual function. Rev Urol. 2009;11(3):152-6.
4. Trinchieri A, et al. Prevalence of sexual dysfunction in men with chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome. Arch Ital Urol Androl. 2007;79(2):67-70.